Osobą odpowiedzialną za powstanie tytułu Okruchy. Dojrzewanie w postkomunistycznej Polsce jest Kasia Babis. Babis to polska autorka komiksów oraz bajek dla dzieci, ilustratorka, rysowniczka, malarka, aktywistka polityczna, streamerka oraz youtuberka. Za jej najważniejsze dzieła można uznać między innymi takie prace jak: Maja z Księżyca, Słoń w pokoju, Re: Constitutions oraz Guantanamo Voices: True Accounts from the World’s Most Infamous Prison. Ta ostatnia pozycja powstała przy współpracy ze scenarzystką Sarah Mirk, a wydano ją w 2020 roku. W tym samym czasie „The New York Times” oraz Young Adult Library Services Association umieściły Guantanamo Voices na liście najlepszych powieści. Komiks ten otrzymał również nagrodę im. Lynda Warda od biblioteki Uniwersytetu Stanu Pensylwania oraz nominację do Nagrody Eisnera.
Okruchy. Dojrzewanie w postkomunistycznej Polsce opowiada historię Babis i jej rodziny. Swojej matce i ojcu poświęciła kilkanaście kadrów, na których zobrazowała ich pochodzenie oraz własną analizę ich wartości, które wynieśli z domu i piastowali przez swoje życie. Znakomita większość recenzowanej opowieści obrazkowej to liczne sceny z życia Kasi Babis prezentowane naprzemiennie z ważnymi wydarzeniami Polski od lat 80. do współczesności. Narrację prowadzi wszystkowiedząca bohaterka, która często poszerza oryginalne wypowiedzi postaci o dodatkowy komentarz z punktu widzenia czasów obecnych.
To co pierwsze rzuca się w oczy, to niezwykła siła i pewność głównej bohaterki. Nie bez kozery wymieniłem na wstępie liczne zajęcia autorki, ponieważ posiada silnie ugruntowane wartości polityczne oraz życiowe. I pokazuje to na każdym kroku, bo jej poglądy, spojrzenie na świat i krytyka opisywanych wydarzeń są motorem napędowym Okruchów. Można odnieść wrażenie, że czyta się kolejny, przydługi wpis w dzienniku krytykapolityczna.pl. Babis przyjmuje jedyny i słuszny punkt widzenia jej osoby i taki obraz Polski jest prezentowany czytelnikowi.
Nie dziwię się, że dzieło Babis dostało tytuł Okruchy, ponieważ sceny z życia twórczyni wydają się okruchami jej pamięci. Często niespójne, niekompletne, pojedyncze sceny, porwane i wyblakłe, jak to ze wspomnieniami bywa. Kasia Babis często korzysta z przeskoków czasowych, których dokonuje, by podbudować nadchodzące wydarzenia lub po prostu bawi się w dygresje. I tu kłania się trop, który można znaleźć w Okruchach, bo Babis czyta Sagę o wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego. Widocznie autorka pomimo krytycznego stosunku do wiedźmina wygłoszonego na YouTubie w serii „Dziady Polskiej Fantastyki”, sama zdecydowała się na zaburzenia chronologii i liczne wtrącenia.
Jeśli chodzi o rysunki, to są bardzo dobrze przemyślane. Babis używa ograniczonej palety barw, nawiązującej do czasów, o których pisze. Szarości i czernie przywodzą na myśl PRL, a eksponowanie czerwieni i bieli są odniesieniem do polskiej flagi. Stylistycznie to cartoon z dużą liczbą detali, dzięki czemu nie mamy problemu z odróżnieniem poszczególnych postaci i miejsc. Te ostatnie bardzo dobrze oddają realia opisywanego okresu historii Polski, nawet jeśli są to pojedyncze detale. Kasia Babis nie bawi się komiksowymi kadrami, ich znakomita większość ma regularne kształty.
Okruchy. Dojrzewanie w postkomunistycznej Polsce to mocno subiektywne spojrzenie na przemiany polityczno-społeczne w Polsce od lat 80. To zdanie powinno znaleźć się w opisie opowieści Babis, która ze swojego punktu widzenia przedstawia nasz kraj. Czy jest to zły przykład komiksu? Absolutnie nie, ponieważ na każdym kroku widać lekkość, z jaką Kasia Babis używa środków sztuki komiksowej na własny użytek. Znacznie gorzej jest, jeśli idzie o przesłanie idące za Okruchami, bo są one jednym z wielu głosów naszego społeczeństwa do bólu przesiąkniętego polityką oraz brakiem obiektywizmu. Pomimo tego Babis niczym Elsa śpiewająca „Mam tę moc”, trafia do nas, skłania do refleksji i do dyskusji na temat naszej najbliższej historii, czemu sprzyja szum medialny oraz dyskusje wokół tej pozycji. To bardzo dobrze, bo jeśli głosy umilkną, to będzie oznaczało porażkę wolności.
TECHNIKALIA:
Cena det.: 69,99 zł
Data wydania: 6 maja 2026
Autor: Kasia Babis
Tłumacz: Kasia Babis
Wydawca: Agora
Format: 15.5 x 21.5 cm
Liczba stron: 256
Oprawa: miękka
Druk: kolor
ISBN: 9788383805290.