Truchlin. Kredowy ludzik

Wrocławskie Wydawnictwo Afera zajmuje się publikowaniem literatury czeskiej. Jedną z książek w portfolio oficyny jest Truchlin autorstwa Vojtěcha Matochy. Truchlin to opowieść o tytułowej mrocznej dzielnicy Pragi, gdzie lata temu czas się zatrzymał. Nie działa tam elektryczność, nie świecą lampy, nie jeżdżą tramwaje, a telefony nie mają zasięgu. Niespodziewanie złowieszcza ciemność Truchlina zaczyna rozlewać się na pozostałe obszary miasta. Tajemniczemu zjawisku postanawia przeciwstawić się dwójka przyjaciół. Ich perypetie zostały zamknięte w formie trylogii.

Kilka lat po premierze ostatniej książki z serii Matocha wraz z uznanym czeskim rysownikiem – Karelą Osohą – postanowili przygotować komiksową kontynuację pt. Truchlin. Kredowy ludzik. Opowieść rozgrywa się dwa lata po wydarzeniach z książki, a jej głównym bohaterem jest Vašek. Młody chłopak odkrywa, że pomimo obecności licznych świateł na Truchlinie, coś cały czas skrywa się w ciemnościach. Co więcej, dochodzi do licznych podpaleń, które zakłócają spokój mieszkańców. Truchlin. Kredowy ludzik został napisany tak, że nie jest wymagana znajomość poprzedniego dzieła Vojtěcha Matochy.

Już od pierwszych kadrów jesteśmy zalewani ponurym klimatem, który wynika z sytuacji życiowej Vašeka. Żyje samotnie na Truchlinie, często włóczy się po jego ulicach i obserwuje postępującą gentryfikację dzielnicy. Punktem przełomowym w jego przesiąkniętej szarzyzną codzienności jest atak terrorystyczny na galerię handlową. Wydarzenie to staje się pretekstem dla scenarzysty do zaprezentowania swoistej opowieści drogi głównego bohatera, w którego sercu pojawia się światłość oraz nadzieja na odnalezienie swojego miejsca na świecie, podczas gdy Truchlin pogrąża się w ciemnościach. Podczas swojej wędrówki Vašek odkrywa liczne tajemnice miejsca, w którym przyszło mu mieszkać, poznaje uczucia i emocje, które rządzą stałymi mieszkańcami tej praskiej dzielnicy. Co więcej, sporo czytelników z łatwością odnajdzie w Truchlinie. Kredowym ludziku motywy pojawiające się w wielu opowieściach dla nastolatka czy dorosłego czytelnika, takich jak Harry Potter czy Enola Holmes. Dzieci pozostawione same sobie to żyzny grunt dla nowych idei oraz rozwijania wrodzonej ciekawości. 

Bardzo dobre wrażenie może wywrzeć na czytelniku warstwa graficzna komiksu. Karel Osoha pracował jako storyboardzista, co przełożyło się na język narracji graficznej. Jest bardzo filmowa, a jego prace można śmiało porównać z dokonaniami Darwyna Cooke’a w takich tytułach jak Parker czy Catwoman. Nie znaczy to wcale, że Osoha pozwala sobie na liczne uproszczenia, bo odbiorca wielokrotnie będzie mógł podziwiać przepięknie zaprojektowane uliczki, unikalną architekturę czy zróżnicowane postaci ludzkie z bogatą mimiką. Na uwagę zasługują kolory nałożone przez ilustratora, które zmieniają się wraz z atmosferą historii – od jasnych, imitujących rozświetlenie słońcem, po intrygujące zabawy światłocieniem w nocy. 

Kiedy czytałem Truchlin, nie zaobserwowałem dziur fabularnych, które mogłyby utrudnić mi zrozumienie świata wykreowanego przez Vojtěcha Matochę w książkowej wersji. Kredowy Ludzik to w pełni niezależna opowieść, po którą mogą sięgnąć fani medium obrazkowego. Historia Vašeka wciąga – sympatyzuje się z chłopcem, a po kilkunastu stronach chce się, żeby wszystko mu się udało. To niezwykła opowieść, do której chętnie się wraca, choćby po to, aby przewertować plansze z niezwykle klimatycznymi i utrzymanymi w realistycznej stylistyce ilustracjami spod ręki Karela Osohy. Nie dziwią mnie zachwyty nad tym tytułem, ponieważ całość jawi się jako kandydat na dobre miejsca w licznych plebiscytach, być może i w naszym kraju. 

TECHNIKALIA:

Autor: Vojtěch Matocha

Ilustracje: Karel Osoha

Przekład: Anna Radwan-Żbikowska

Redakcja: Julia Różewicz

Korekta: Aleksandra Szulejewska

Oprawa: twarda z tłoczeniem

Data wydania: 21 maja 2025 roku

Tytuł oryginału: Prašina. Křídový panáček – souborné vydání

Projekt typograficzny i skład: Wojciech Bryda

Liczba stron: 204

ISBN: 978-83-65707-85-7.

Dziękuję Wydawnictwu Afera za udostępnienie komiksu do recenzji. Jego przekazanie nie miało wpływu na moją opinię.